Veelgestelde vragen over de verplaatsing van de examens door coronavirus

Waarom wordt overwogen om het toelatingsexamen op verschillende locaties te organiseren? 

Op dit ogenblik kan niemand met zekerheid het verdere verloop van COVID-19 voorspellen. Het toelatingsexamen brengt meer dan 5.000 jongeren op één locatie samen in Brussel. Dat zijn enerzijds heel wat verplaatsingen en anderzijds zijn noodzakelijke maatregelen voor social distancing op één centrale locatie zeer moeilijk te organiseren. Door een examen op verschillende locaties op hetzelfde moment te organiseren, brengen we kleinere groepen bij mekaar die zich dan ook minder ver zullen moeten verplaatsen.   

Waarom kan vandaag nog niet gezegd worden waar het examen zal doorgaan? 

Naast het feit dat we nog niet weten wat het verdere verloop zal zijn van de COVID-19 uitbraak, hebben we op dit ogenblik nog geen volledig zicht op alle inschrijvingen. Er wordt op dit ogenblik hard gewerkt om een goed verloop van het toelatingsexamen te kunnen garanderen. Zodra de praktische details uitgewerkt zijn, zullen we hier ook verder over communiceren. 

Waarom wordt het examen digitaal? 

Deze keuze heeft op zich niets te maken met COVID-19. Een decentrale organisatie op papier is uiteraard een optie maar hier komt logistiek heel wat bij kijken: verspreiden van examens, veilig bewaren op verschillende locaties, inzamelen, timing bewaken… Uiteraard zullen er bij een digitale organisatie ook heel wat logistieke uitdagingen zijn. Maar wanneer we de risico’s van de twee opties afwegen, komt een digitaal examen er in een decentrale context als veiliger uit. 

We nemen nu de digitale horde. Vroeg of laat was een modernisering toch aan de orde geweest en we grijpen de kans om nu een grote vormelijke hervorming door te voeren. We gaan nog jaren de vruchten plukken van deze digitale versnelling. Zo zorgen we ervoor dat deze crisis toch structureel positieve gevolgen heeft.

Hoe zal dit digitaal examen verlopen?

Op dit moment kunnen we nog niet zeggen hoe het digitaal examen er concreet zal uitzien. We wachten hiervoor op de beslissing over het te gebruiken online examenplatform. Zodra we hierover duidelijkheid hebben, zullen we meer uitleg geven.  

Een aantal algemene eigenschappen van het digitaal examen liggen al wel vast.

  • De digitale examenomgeving omvat alle vragen, teksten en afbeeldingen van het examen. Er zijn dus geen papieren vragenboekjes.
  • Met een navigatiefunctie zal je vlot naar de verschillende vragen, teksten en figuren binnen een examenonderdeel (KIW, VAARDIG, CLEAR) kunnen gaan.
  • Tijdens het examen kan je gebruik maken van kladpapier zodat je bv. berekeningen kan maken of notities kan maken over de teksten van VAARDIG. Dit kladpapier wordt door de organisatie ter beschikking gesteld. Let op: de notities bij de teksten van VAARDIG kan je niet gebruiken voor deel 2 van VAARDIG.
  • Op het examen ontvang je ook een papieren versie van het formularium van fysica, de infopagina van chemie en het periodiek systeem der elementen.

We streven ernaar om begin augustus een proefexamen met de vragen uit 2018 of 2019 (KIW, VAARDIG en modelvragen CLEAR) online te zetten zodat je je vertrouwd kan maken met de digitale examenomgeving. We zullen dan ook tips en tricks ter beschikking stellen over de digitale omgeving.

Waarom wordt het examen uitgesteld naar eind augustus als het toch digitaal afgenomen wordt?

Daar zijn drie redenen voor.

  1. Medisch: de epidemiologische toestand is begin juli wellicht nog niet helemaal opgeklaard.
  2. Pedagogisch: de voorbereiding op de toelatingsexamens komt mogelijk in het gedrang, als de juni-examens en het toelatingsexamen (te) dicht bij elkaar liggen. In het secundair onderwijs is het mogelijk dat er examens tot in de laatste week van juni georganiseerd worden. In het universitair onderwijs (waar een kwart van de deelnemers al les volgt) heeft een aantal universiteiten de examenperiode met één week verlengd tot begin juli. Daardoor kunnen deelnemers zich niet zo goed als anders voorbereiden.
  3. Organisatorisch: we moeten de digitale organisatie openbaar aanbesteden, locaties zoeken en boeken, noodplannen maken... En minstens zo belangrijk: we moeten de kwaliteit van het digitale examen garanderen. Het vergt tijd om de online applicatie te ontwerpen, te testen en fraudebestrijding in te bouwen.

Dat alles heeft ertoe geleid om het examen naar eind augustus te verplaatsen. 

Sommige deelnemers zijn op reis eind augustus of hebben misschien herexamens. Waarom is het niet mogelijk om twee examenmomenten te organiseren zoals vroeger?

De toelatingsexamens arts en tandarts zijn vergelijkende examens (cf. numerus fixus). Dit betekent dat er een rangschikking wordt gemaakt van de geslaagde deelnemers op basis van hun totale examenresultaat (KIW + GC). Examentechnisch/psychometrisch is het echter niet mogelijk om in een systeem van een vergelijkend examen op voorhand te garanderen dat twee examens per jaar exact dezelfde moeilijkheidsgraad zouden hebben. Om het eenvoudig te zeggen: geen enkele wetenschappelijke expert kan op voorhand garanderen dat 100/120 in het eerste examen exact hetzelfde waard zou zijn als 100/120 in het tweede examen. Dan zouden deelnemers bij het 'makkelijkere' examen hoger gerangschikt zijn, dan deelnemers bij het 'moeilijkere' examen. Dat zou niet fair zijn.

Zesdejaars secundair zien hun zomervakantie voor een stuk in het water vallen nu de toelatingsexamens naar eind augustus verplaatst zijn. Als ze niet aan de opleiding geneeskunde of tandheelkunde mogen beginnen, rest hen ook weinig tijd om een andere opleidingskeuze te maken. Dat veroorzaakt allemaal extra stress. Hebben jullie daar aan gedacht? 

Jazeker. Zesdejaars aso zijn de referentiepopulatie van de toelatingsexamens. Als we beslissingen nemen over de examens, denken we in de eerste plaats aan hen. We pasten het leerstofoverzicht van KIW vooral voor hen aan. Door de schorsing van de lessen midden maart en het voorlopig nog niet herstarten van onderwijs op school, dreigden ze niet alle voorziene leerstof te hebben gezien. Dat zou hen mogelijk een nadeel bezorgd hebben tegenover andere deelnemers. Dat zou niet fair zijn. Na een atypisch laatste jaar in het secundair (zonder 100 dagen, zonder eindreis...) kan het uitstel van de examens extra stress veroorzaken. We zijn ons daarvan bewust en het spijt ons erg. Jammer genoeg bevinden we ons in een overmachtssituatie waardoor we deze moeilijke beslissing moesten nemen. Lees bij de vorige vraag waarom we het examen naar eind augustus uitstellen. We raden alle deelnemende zesdejaars aan om nu al na te denken over hun alternatieve opleidingskeuze en dus over hun plan B. Als je een plan B hebt, vermindert dat normaal gezien de stress.

Werd rekening gehouden met de deelnemers die al in het hoger onderwijs les volgen? 

Ja, ook al zijn zij niet de referentiepopulatie van de examens (dat zijn zesdejaars aso). De universiteiten verlengen hun examenperiode van juni door de coronacrisis.  Daardoor zouden deelnemers uit het hoger onderwijs zich heel moeilijk hebben kunnen voorbereiden op de oorspronkelijke examendata van 7 en 8 juli. De timing van de examens eind augustus is trouwens gelijkaardig aan de augustus-sessie uit het vroegere numerus clausus-systeem. Die viel ook tijdens de herexamenperiode van de universiteiten.  

Waarom willen jullie liever niet dat leerlingen uit het vijfde jaar secundair onderwijs deelnemen? 

Voor het toelatingsexamen in augustus wordt een scenario uitgewerkt dat toelaat om de maatregelen van social distancing te respecteren. Hoe kleiner de groep deelnemers aan het examen, des te vlotter dit zal lopen. Daarom vraagt de examencommissie uitdrukkelijk aan leerlingen uit het vijfde jaar secundair onderwijs om zich niet in te schrijven. We willen het aantal deelnemers beperken tot diegenen die effectief in aanmerking komen om in september 2020 met de opleiding geneeskunde of tandheelkunde van start te gaan. Zonder een diploma secundair onderwijs kan je niet aan de opleiding beginnen. Vijfdejaars kunnen wel een oefenexamen afleggen en zo ervaren hoe het is om het onderdeel KIW af te leggen.  

Als je ingeschreven bent en niet meer wenst deel te nemen, kan je je tot 29 mei uitschrijven via het digitale platform.  

Kunnen buitenlandse deelnemers deelnemen aan het examen? En zo ja, waar moeten zij examen afleggen? 

Het is momenteel nog niet duidelijk of de grenzen eind augustus open zullen zijn. We doen al het mogelijke om ervoor te zorgen dat deelnemers die in het buitenland wonen toch kunnen deelnemen aan de toelatingsexamens. We onderzoeken op welke locatie(s) zij examen kunnen afleggen. Misschien is dat in Brussels Expo, misschien ergens anders. Ook zij krijgen ten laatste midden juli duidelijkheid hierover.

Ik heb mij ingeschreven en betaald voor het toelatingsexamen van 7 of 8 juli. Moet ik mij opnieuw inschrijven en betalen nu het toelatingsexamen is verplaatst naar eind augustus?

Nee, je hoeft je niet opnieuw in te schrijven. Je inschrijving voor het toelatingsexamen arts van 7 juli is geldig voor het toelatingsexamen arts van 25 augustus. Je inschrijving voor het toelatingsexamen tandarts van 8 juli is geldig voor het toelatingsexamen tandarts van 26 augustus. Als je ingeschreven bent en niet meer wenst deel te nemen, kan je je tot 29 mei uitschrijven via het digitale platform.  

Ik heb een functiebeperking. Op welke ondersteunende maatregelen heb ik recht?

Op 13 april werd beslist dat de toelatingsexamens arts en tandarts digitaal zullen worden afgenomen en niet meer op papier. De ondersteunende maatregelen werden daarom herbekeken in functie van een digitaal examen.

Bekijk per functiebeperking op welke maatregelen je recht hebt.

Ik heb een functiebeperking. Door de coronamaatregelen heb ik geen afspraak kunnen maken met een bevoegde diagnosesteller, waardoor ik geen geldig attest kan opladen in het digitale platform tegen 25 mei.

Iedereen die een geldig attest heeft, moet het attest ten laatste op 25 mei opladen in het digitale platform.

Als je geen afspraak hebt kunnen maken voor 25 mei met de bevoegde diagnosesteller, kan je uitzonderlijk nog uitstel krijgen tot 30 juni om het attest op te laden. Om een uitzondering te krijgen, moet je ten laatste op 25 mei een e-mail sturen naar toelatingsexamen.artstandarts@vlaanderen.be met de melding van je naam en de vraag voor uitstel.